Een slechte werksfeer ontstaat zelden door het werk zelf. Het ontstaat door gewoontes van mensen die met elkaar bootsen. Door blikken, stiltes, kleine opmerkingen, niet uitgesproken frustraties en een gevoel dat ergens in de lucht hangt maar niemand benoemt.
Veel organisaties denken dat een slechte werksfeer volledig opgelost word met een vergadering of een inspirerende poster aan de muur. Maar de psychologie achter een slechte werksfeer zit veel dieper.
Wat is een slechte werksfeer precies? Een slechte werksfeer begint bijna altijd met onveiligheid. Niet alleen fysieke onveiligheid, maar eerder sociale onveiligheid. Mensen voelen zich bekeken, beoordeeld, niet gehoord of niet gewaardeerd. Wanneer iemand het gevoel heeft dat hij niets kan zeggen zonder dat het tegen hem gebruikt wordt, gaat hij zich stil houden. En stilte is vaak het begin van een slechte cultuur.
Psychologisch gezien hebben mensen drie basisbehoeften op werk; Erkenning (ik ben belangrijk), autonomie (ik kan serieus genomen worden) en verbondenheid (ik mag er ook zijn).
Wanneer één van deze drie ontbreekt, daalt werkplezier snel. Wanneer alle drie ontbreken, ontstaat er geen optimale werksfeer. Het werkplezier van een individu daalt. Medewerkers voelen zich dan geen onderdeel van een team, maar een losse werknemer die gewoon taken uitvoert en weer naar huis gaat. Mensen zijn geen robots. We zijn sociale wezens die bij elkaar willen horen.
Lees ook: Neuromarketing workshop bij Summa College Eindhoven
Wat interessant is, is dat een slechte werksfeer vaak niet ontstaat door grote conflicten, maar juist door kleine dingen die zich opstapelen. Iemand die nooit goedemorgen zegt. Een leidinggevende die alleen feedback geeft als iets fout gaat. Collega’s die praten maar niet luisteren. Grapjes die eigenlijk kleine steken zijn. Specifiek introverten en HSP mensen voelen dit haarfijn aan, ook al wordt er niets uitgesproken.
Ons brein is namelijk constant bezig met één vraag namelijk “Ben ik hier veilig en hoor ik erbij?”
Als het antwoord onbewust “nee” is, gaat iemand zich beschermen. Dit noemen we “survival mode”. En dat zie je terug op de werkvloer:
- Mensen gaan zich buitensluiten
- Mensen gaan klagen
- Mensen doen alleen nog het minimale
- Mensen vermijden verantwoordelijkheid
- Mensen worden passief agressief
- Mensen melden zich vaker ziek
- Mensen vertrekken uiteindelijk eerder dan gepland
Werkplezier bevorderen
Wat werkgevers vaak verkeerd begrijpen, is dat motivatie niet alleen begint bij salaris. maar bij emotionele veiligheid en waardering. Het klinkt vanzelfsprekend maar je kunt iemand goed betalen en toch voelt iemand zich elke dag niet gezien. Niet door het werk, maar mentaal door de sfeer.
Een slechte werksfeer kost bedrijven enorm veel geld, maar nog belangrijker, het kost mensen zelfvertrouwen en soms zelfs hun gezondheid. Mensen nemen spanning van werk mee naar huis. Ze slapen slechter, piekeren meer en krijgen minder energie van hun leven.
Werkplezier is dus geen luxe, het is psychologisch belangrijk voor welzijn.
Interessant is ook dat negatieve emoties besmettelijker zijn dan positieve emoties. Eén negatief persoon in een team kan de sfeer van een hele afdeling beïnvloeden. Ons brein onthoudt negatieve ervaringen sterker dan positieve. Dus één vervelende opmerking kan zwaarder wegen dan tien complimenten.. Daarom kan een werksfeer langzaam verslechteren zonder dat iemand precies weet wanneer het begon.
Teambuilding helpt, maar alleen als de echte oplossing komt, namelijk waardering en samen door een deur kunnen. Bedenk je dat iedereen met een bord boven zijn of haar hoofd loopt met “Help! Vind mij belangrijk”. Mensen willen zich nuttig voelen, gezien worden en onderdeel zijn van iets.
De belangrijkste vraag die elke organisatie zich zou moeten stellen niet alleen;
“Werken onze mensen hard genoeg?”
Maar;
“Voelen onze mensen zich hier veilig, gewaardeerd en verbonden?”
Wanneer dat ontbreekt, ontstaat er afstand. En afstand is de vijand van een goede werksfeer. En dat is de echte psychologie achter een slechte werksfeer.
Nu we weten wat de psychologie achter een slechte werksfeer is, kunnen we er ook echt iets aan doen. Een werksfeer verandert namelijk niet door alleen te praten, maar door samen iets te beleven. Iets waarbij hiërarchie even wegvalt, gesprekken vanzelf ontstaan en mensen elkaar op een andere manier leren kennen.
Een creatieve schilderworkshop is zo’n moment. Het gaat niet om goed kunnen schilderen of om presteren. Het gaat om ontspannen, uit je hoofd komen en jezelf creatief uitdrukken terwijl je samen met collega’s bezig bent. Juist doordat iedereen uit zijn normale rol stapt, ontstaan er andere gesprekken, meer begrip en vaak ook meer verbinding.
Tijdens een creatieve workshop zie je een andere kant van collega’s of leraren. De stille collega blijkt creatief, de serieuze collega blijkt humor te hebben en mensen die normaal weinig praten, openen zich ineens. Dat is precies waarom creatieve teambuilding zo goed werkt voor werkplezier en teamgevoel.
🤩Wil je investeren in een betere werksfeer, meer verbinding in je team en meer werkplezier? Dan is een creatieve teambuilding workshop schilderen van ons een laagdrempelige en effectieve eerste stap. Vul het contactformulier in om een passend aanbod te ontvangen per mail.
Janet Jayr
Janet Jayr is tekendocent en faciliteert creatieve workshops in regio Brabant, Limburg en Utrecht. Schrijft graag over lifestyle, productiviteit en pyschologie.