Veel mensen willen beginnen met tekenen, maar lopen al vast voordat ze überhaupt een potlood oppakken. Het eerste schetsboek dat je kiest maakt meer verschil dan je denkt. Formaat, papier en hoe het boek in je hand voelt bepalen namelijk sterk of je blijft oefenen of snel afhaakt.

In deze beginnershandleiding ontdek je welk schetsboek bij jou past, hoe je simpel kunt starten zonder ervaring, en waarom “goed kunnen tekenen” helemaal geen startvoorwaarde is. Als je chronisch online bent en je hoofd vaak vol zit, kan een schetsboek juist verrassend goed werken als vorm van ontspanning. Maar dan moet je wel het juiste startpunt kiezen.

Budget schetsboek of premium schetschoek

Niet elk schetsboek voelt hetzelfde. En dat zit hem in het papiertextuur. Ja, als beginner merk je er niets van op. Sterker nog, toen ik als kind begon met tekenen vond ik potloden belangrijker dan het papier. Maar als beginner maakt dat verschil van glad of strugger papier ook uit. Het zet een basis en het bepaalt hoe makkelijk je begint en hoe prettig het tekenen voelt vanaf de eerste lijnen.

Voor een budgetvriendelijke start kun je prima kijken naar winkels zoals Action of een hobbywinkel. Daar vind je vaak goede instapboeken met stevig papier. Let vooral op:

• • Licht beige papier (voelt rustiger dan spierwit)

• • Iets ruwer papier (neemt potlood beter op)

• • Simpele binding, geen luxe nodig

Lees ook: Dit is waarom tekentalent niet nodig is als beginner

Het typische spierwitte printpapier is in mijn mening beter om, zoals de naam het al zegt, te printen. Schetsboeken met een beige papier tint helpen trouwens meer dan je denkt. Het

Funny kleurpsychologie achter spierwit papier: Wit papier kan perfectionistisch aanvoelen: het moet meteen mooi zijn. Beige voelt zachter en minder kritisch. Maar papierkleur maakt in principe niet uit, het gaat om de textuur. Het beige papier is een stuk zwaardere en door de ruwheid, gaan potloodkleuren dieper in het papier. Hierdoor beoefen je minder druk met je hand op het papier. Dus je bouwt minder stress in je handen.

Naast textuur is formaat ook een belangrijk punt naar de zoektocht naar een schetsboek. Veel beginners kiezen willekeurig een formaat, ik neem aan dat A4 vooral de gangbare formaat is. Weet dat formaat deels bepaalt hoe je gaat tekenen. Ga je klein, groot, zittend, staand tekenen.. ja papier grootte speelt een rol. 

Formaten van schetsboeken

Ik deel graag de verschillen met je van meest voorkomende papier formaten in schetsboeken.

A5: Voor controle

Perfect als je vaak onderweg bent of eventjes snel wilt doodlen. Je tekent automatisch kleiner, wat fijn is als je net begint. Het geeft controle en voelt minder overweldigend. Maar je blijft sneller hangen in klein getekende ideeën of objecten.

A4: beste startpunt

Dit is het meest gebruikte formaat en eigenlijk de beste balans. Je hebt ruimte om te oefenen met vormen, gezichten en eenvoudige composities. Je leert sneller hoe je ruimte op een blad verdeelt. Een A4 schetsboek is ideaal voor portret tekeningen.

A3 of groter: voor als je durft te groeien

Vanaf dit formaat en groter word je uitgedaagd om je anders te bewegen. Je werkt ermee. Soms sta je zelfs. Je gebruikt je hele arm in plaats van alleen je pols. Als kunstdocent raad mijn leerlingen altijd aan om een vliegtuig perspectief te nemen als je geen standaard hebt voor een A3 schetsboek. Dat voelt in het begin ongemakkelijk. Maar juist daardoor leer je sneller kijken in vormen en verhoudingen. Sommige mensen zetten hun schetsboek op een standaard, bijna zoals schilderen. Dat is aan te raden. Groot werken is fysiek actiever dan het lijkt.

Potlood en stiften: houd het simpel

Je hebt echt niet veel nodig. Begin met:

• • Potloden (verschillende hardheden is mooi, maar niet verplicht)

• • Licht alcohol markers als je wat kleurdichtheid wilt toevoegen